على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3791

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازى - غارت و تاراج و يغما و غنيمت . و نهب و غارت كردن و يا نهب كردن : غارت كردن و كشتن . نهبان ( nahb ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : نام دو كوه . نهبانيدن ( nohb nidan ) ف م . پ . زيبا ساختن و جميل و صاحب حسن كردن . نهبة ( nohbat ) و ( nahbat ) ا . ع . غارت‌گرى . نهبت ( nohbat ) ا . پ . تقسيم دايرهء منطقة البروج بنه قسمت و هر يك از آن قسمتها را بيكى از ستارهاى آن منسوب كردن . و بسيار بزرك و كلان و بيرون از اندازه . نهبرة ( nahbarat ) ا . ع . زن دراز لاغر و يا مشرف بر هلاك . نهبرة ( nohborat ) ا . ع . جاى هلاكت . و زمين بلند . و كوه ريك . و مغاك ميان پشتها . ج : نهابر . نهبل ( nahbal ) ص . ع . شيخ نهبل : پير كلانسال . نهبلة ( nahbalat ) ص . ع . عجوز نهبلة : پيره‌زن كلانسال . نهبلة ( nahbalat ) ا . ع . رفتار با گرانى و سنگينى . و ماده شتر ستبر و كلفت . نهبلة ( nahbalat ) م . ع . نهبل نهبلة : كلانسال شد . نهبور ( nohbur ) ا . ع . كوه از ريك . نهبورة ( nohburat ) ا . ع . جاى هلاكت . و زمين بلند . و كوه از ريك . و مغاك ميان پشته‌ها . ج : نهابير . نهبوغ ( nohbuq ) ا . ع . كشتى دراز تندرو . و نام مرغى كه دونيج نيز گويند . نهبه ( nohbah ) ا . پ . هاى دوم نير . ملفوظ - دريافت و ادراك و فهم . نهبهره ( na - bahre ) ا . پ . هاى اول و سيوم غير ملفوظ - زياده از حد و بيرون از اندازه . نهبهره ( noh - bahre ) ا . پ . هاى سيوم غير ملفوظ - تقسيم دايرهء منطقة البروج بنه قسمت و هر يك از آن قسمتها را بيكى از ستارهاى آن قسمت نسبت دادن . نهبى ( nohb ) ا . ع . غارتگر . نهج ( nahj ) ا . ع . راه روشن و واضح . نهج ( nahj ) م . ع . نهج الثوب نهجا ( از باب فتح و سمع و كرم ) : كهنه كرد آن جامه را . و نهج الطريق ( از باب فتح ) : پيدا و گشاده گرديد آن راه . و نهج الطريق : پيدا و گشاده گردانيد آن راه را ( لازم و متعدى ) . و نهج الطريق : رفت در آن راه . نهج ( nahaj ) ا . ع . تاسه و دمهء از ماندگى و ربو . و ضيق النفس . نهج ( nahaj ) م . ع . نهج فلان نهجا ( از باب سمع و ضرب ) : تاسه و دمه زده شد فلان . و رأى رجلا ينهج : ديد مردى را كه دمه مىزد از فربهى . نهج ( nahaj ) ا . پ . مأخوذ از تازى - راه و روش و طريقه . نهجيز ( nahjiz ) ا . پ . تاب و پيچ و پيچش . نه‌خوش ( naxoc ) ا . پ . هاى غير ملفوظ و واو معدوله - تاك دشتى كه بتازى كرمة البيضاء گويند . نهد ( nahd ) ا . ع . هر چيز بلند و برآمده . و شير بيشه . و جوانمردى كه در كارهاى سخت و دشوار اقدام نمايد . و اسب نيكوى تندار پر گوشت بلند دست و پا . و نام قبيله‌اى در يمن . نهد ( nehd ) و ( nahd ) ا . ع . نفقه و هزينه‌اى كه در سفر هر يك از رفيقان برابر يكديگر برآورند . نهد ( nahd ) و ( nahad ) م . ع . نهد نهدا ( nahdan ) و ( nahadan ) و نهودا . ر . نهود . نهد ( nohd ) ع . ج . نهداء . نهداء ( nahd ' ) ا . ع . ريك تودهء بلند . نهداء ( nahd ' ) ص . ع . دختر پستان برآمده . ج : نهد . نهدان ( nahd n ) ص . ع . اناء نهدان : آوند پر و يا آوندى كه تا دو ثلث آن پر شده باشد . نهدة ( nahdat ) ا . ع . مسكهء ستبر . نه‌ده ( noh - dah ) ا . پ . زينت و آرايش و پيرايش . نهر ( nahr ) م . ع . نهر النهر نهرا ( از باب فتح ) : جارى كرد آن جوى را . و نهر الرجل : سرزنش كرد آن مرد را و بانك زد بر آن و راند آن را . قوله تعالى : وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ . و نهر الماء : روان شد آب در زمين . و نهر النهر : كند آن جوى را . و نهر الدم : به قوت روان گرديد خون . و نيز نهر : جاى درشت گرفتن جهة روان كردن جوى و تا به آب رسيدن چاه كن . يق : حفر حتى نهر و درين معنى از سمع نيز آيد . نهر ( nahr ) و ( nahar ) ا . ع . جوى و آب جارى متسع . ج : انهار و انهر و نهر و نهور . و اخدود و جوى بىآب را نيز گويند . يق : جرى النهر و جف النهر . و گاه بر جمع اطلاق شود . و قوله تعالى :